Waarin verschillen tolheffingssystemen in Europa?

Waarin verschillen tolheffingssystemen in Europa?

Plan je een reis door Europa? Houd er dan rekening mee dat elk land zijn eigen regels heeft voor tol op snelwegen en autowegen. Vraag je je af waar je een vignet nodig hebt? Of wil je weten welke tunnels in Europa tol kosten? Controleer vóór vertrek welke regels gelden in het land van bestemming én in de landen waar je doorheen rijdt. Zo voorkom je onaangename verrassingen onderweg.

Welke tol betaal je op snelwegen in Europa?

Tol op Europese snelwegen wordt op verschillende manieren geheven. Hoeveel je betaalt en hoe je de betaling regelt, hangt af van het land waar je rijdt. In sommige landen heb je een vignet nodig, in andere betaal je per gereden traject. Daarnaast kunnen tunnels, bruggen of specifieke overtochten apart worden belast.

Vignet

Een vignet is een vaste betaling waarmee je gedurende een bepaalde periode gebruik mag maken van snelwegen en expreswegen in een bepaald land, bijvoorbeeld voor 10 dagen, een maand of een jaar.

Het maakt niet uit hoeveel kilometer je rijdt. Je betaalt vooraf een vast bedrag en kunt binnen de geldigheidsperiode gebruikmaken van de betreffende wegen zonder extra kosten per kilometer.

Steeds vaker zijn vignetten volledig digitaal en gekoppeld aan het kenteken van het voertuig. Traditionele stickers op de voorruit worden geleidelijk uitgefaseerd.

Tol per gereden kilometer

Bij dit systeem betaal je voor elke gereden kilometer op de snelweg: hoe langer de route, hoe hoger de kosten.

De betaling kan plaatsvinden bij klassieke tolpoorten, waar je stopt en contant of met kaart betaalt. In modernere systemen lezen camera’s het kenteken van het voertuig en wordt de tol automatisch berekend, zonder dat je hoeft te stoppen.

Trajecttol – bruggen, tunnels en overtochten

Sommige objecten, zoals bruggen, tunnels en bepaalde overtochten, hebben eigen tarieven die losstaan van het algemene snelwegsysteem.

Het kan dus gebeuren dat je door een land rijdt met een geldig vignet of zelfs zonder algemene snelwegtol, maar toch apart moet betalen voor een tunnel of brug. Meestal gaat het om een vast bedrag voor het gebruik van dat specifieke traject.

Geen algemene tol

Een deel van de Europese landen heft voor personenauto’s geen algemene tol voor het gebruik van snelwegen. De aanleg en het onderhoud van wegen worden daar gefinancierd uit belastingen en heffingen die bijvoorbeeld in de brandstofprijs zijn verwerkt.

Kaart van tolheffingssystemen in Europa | Bron: Autopay.de

In welke Europese landen is een vignet verplicht?

Bestuurders van personenauto’s hebben in tien Europese landen een vignet nodig om snelwegen of bepaalde expreswegen te gebruiken. Dit zijn:

• Oostenrijk

• Zwitserland

• Tsjechië

• Slovenië

• Hongarije

• Slowakije

• Roemenië

• Belarus

• Moldavië

• Bulgarije

Europese landen met een elektronisch vignettenstelsel:

• Oostenrijk

• Moldavië

• Zwitserland

• Belarus

• Roemenië

• Hongarije

• Bulgarije

• Slowakije

• Tsjechië

• Slovenië

Oostenrijk

In Oostenrijk is een vignet verplicht op snelwegen en expreswegen voor voertuigen tot 3,5 ton. Er zijn verschillende geldigheidsperioden beschikbaar:

• 1-daags vignet – 9,60 €

• 10-daags vignet – 12,80 €

• 2-maands vignet – 32 €

• jaarvignet – 106,80 €

Het vignet geeft toegang tot het netwerk van snelwegen en expreswegen, maar voor sommige tunnels en bergpassen gelden aanvullende trajecttoltarieven.

Voertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 3,5 ton gebruiken geen vignet. Voor deze voertuigen geldt het GO-Maut-systeem, waarbij per gereden kilometer wordt betaald via een GO-Box.

Het jaar 2026 is het laatste jaar waarin het Oostenrijkse vignet ook nog als sticker verkrijgbaar is. Vanaf 2027 geldt uitsluitend het digitale vignet. Oostenrijkse vignetten kunnen worden gekocht via ASFINAG of via officiële partners zoals Autopay. Autopay zet zijn uitbreiding ook op de Nederlandse markt voort en biedt Oostenrijkse vignetten aan tegen officiële prijzen, in overeenstemming met alle veiligheidsvereisten en regels voor retouren.

Zwitserland

Zwitserland onderscheidt zich van veel andere Europese landen doordat er slechts één type vignet beschikbaar is:

• jaarvignet – 40 CHF, ongeveer 43 €

Het vignet is geldig van 1 december van het voorgaande jaar tot en met 31 januari van het daaropvolgende jaar. Daarmee is de geldigheidsduur ruim 14 maanden.

Het vignet is verplicht voor alle voertuigen tot 3,5 ton, waaronder personenauto’s, campers en motoren. Reis je met een caravan of aanhanger, dan heeft ook die een apart vignet nodig.

Voertuigen van meer dan 3,5 ton vallen onder het LSVA-systeem, een kilometerafhankelijke heffing voor zwaar verkeer die geldt op alle wegen, niet alleen op snelwegen.

Tsjechië

In Tsjechië is een vignet verplicht voor voertuigen tot 3,5 ton met minimaal vier wielen, waaronder personenauto’s, pick-ups en lichte campers.

Prijzen van het e-vignet in 2026 voor voertuigen op standaardbrandstof:

• 1-daags vignet – ongeveer 10 € / 230 CZK

• 10-daags vignet – ongeveer 12 € / 300 CZK

• maandvignet – ongeveer 20 € / 480 CZK

• jaarvignet – ongeveer 106 € / 2570 CZK

Elektrische en waterstofvoertuigen maken gratis gebruik van Tsjechische snelwegen. Plug-inhybrides betalen 25% van het standaardtarief, terwijl voertuigen op aardgas of biomethaan 50% betalen.

Voertuigen van meer dan 3,5 ton vallen onder het e-Myto-systeem, waarbij de tol per gereden kilometer wordt berekend via een onboard-unit.

Motoren en aanhangwagens zijn in Tsjechië vrijgesteld van tol.

Slovenië

Slovenië is een van de weinige landen in de regio waar voertuigen niet alleen op basis van gewicht, maar ook op basis van hoogte boven de eerste as worden ingedeeld. Deze parameter heeft direct invloed op de prijs van het vignet.

Categorieën en prijzen van het vignet in 2026:

Categorie 1A – motoren

• 7 dagen – 8 €

• jaarvignet – 58,70 €

Categorie 2A – voertuigen tot 3,5 ton, hoogte tot 1,3 m boven de eerste as

• 7 dagen – 16 €

• maandvignet – 32 €

• jaarvignet – 117,50 €

Categorie 2B – voertuigen tot 3,5 ton, hoogte boven 1,3 m boven de eerste as

• 7 dagen – 32 €

• maandvignet – 64,10 €

• jaarvignet – 235 €

Voertuigen van meer dan 3,5 ton worden afgerekend via het DarsGO-systeem, dat per gereden kilometer tol berekent.

Veel populaire campers en hoge busjes overschrijden de grens van 1,3 meter boven de eerste as en vallen daardoor automatisch in de duurdere categorie 2B. Controleer deze waarde daarom vóór vertrek in de voertuigdocumentatie.

Hongarije

In Hongarije is een vignet verplicht voor voertuigen tot 3,5 ton, waaronder personenauto’s, motoren en campers. Voertuigen zijn ingedeeld in verschillende categorieën. Voor toeristen zijn vooral de volgende belangrijk:

• D1 – personenauto’s tot 7 zitplaatsen

• D2 – overige voertuigen tot 3,5 ton, waaronder bepaalde campers en grotere busjes

Prijzen van het vignet in 2026 voor categorie D1:

• 1-daags vignet – ongeveer 18 € / 6900 HUF

• 10-daags vignet – ongeveer 29 € / 11.170 HUF

• maandvignet – ongeveer 29 € / 11.170 HUF

• jaarvignet – ongeveer 160 € / 61.760 HUF

• regionaal jaarvignet – ongeveer 18,50 € / 7190 HUF

Voertuigen van meer dan 3,5 ton vallen onder het HU-GO-systeem, waarbij tol per gereden kilometer wordt berekend.

In tegenstelling tot sommige andere Europese landen biedt Hongarije geen korting voor elektrische of hybride voertuigen. Alle bestuurders betalen volgens dezelfde tarieven.

Slowakije

In Slowakije is een vignet verplicht voor alle tweesporige voertuigen tot 3,5 ton, waaronder personenauto’s, SUV’s, pick-ups en campers.

Prijzen van het vignet in 2026:

• 1-daags vignet – 8,10 €

• 10-daags vignet – 10,80 €

• maandvignet – 17,10 €

• jaarvignet – 90 €

Voertuigen van meer dan 3,5 ton vallen onder het e-Myto-systeem, waarbij tol per gereden kilometer wordt berekend via een onboard-unit.

Motoren zijn in Slowakije volledig vrijgesteld van tol. Een vignet kan tot 60 dagen vóór de geplande reisdatum worden gekocht.

Roemenië

Roemenië heeft een bijzonder breed tolstelsel. Het vignet is niet alleen verplicht op snelwegen, maar ook op wegen buiten de bebouwde kom, waaronder nationale, provinciale en gemeentelijke wegen.

Prijzen van het vignet in 2026 voor categorie A, personenauto’s tot 3,5 ton:

• 1-daags vignet – ongeveer 3,50 € / 17,84 RON

• 10-daags vignet – ongeveer 6 € / 30,58 RON

• 30-daags vignet – ongeveer 9,50 € / 48,41 RON

• 60-daags vignet – ongeveer 15 € / 76,44 RON

• jaarvignet – ongeveer 50 € / 254,82 RON

Voertuigen van meer dan 3,5 ton gebruiken eveneens een vignettenstelsel, maar vallen in hogere tariefcategorieën. Vanaf 1 juli 2026 moet het nieuwe TollRo-systeem ingaan, waarbij tol wordt berekend op basis van gereden kilometers in plaats van de geldigheidsduur van het vignet.

Bulgarije

In Bulgarije is een vignet verplicht voor alle voertuigen tot 3,5 ton, waaronder personenauto’s, pick-ups en campers. Sinds februari 2026 is er ook een 1-daags vignet beschikbaar, dat eerder niet werd verkocht.

Prijzen van het vignet in 2026:

• 1-daags vignet – ongeveer 4 €

• weekendvignet – ongeveer 5 €

• 7-daags vignet – ongeveer 8 €

• maandvignet – ongeveer 15 €

• kwartaalvignet – ongeveer 27 €

• jaarvignet – ongeveer 50 €

Voertuigen van meer dan 3,5 ton vallen onder BG Toll, waarbij tol per kilometer wordt berekend via een onboard-unit, gps of EETS-apparaat.

Campers in categorie M1 zijn sinds 2024 vrijgesteld van BG Toll. Voor hen geldt alleen het vignet. Motoren zijn in Bulgarije volledig vrijgesteld van tol.

Goed om te weten: tol betekent niet alleen snelwegen

Voor moderne reizigers gaat “tol” niet alleen over snelwegen. Ook toegang tot steden kan kosten met zich meebrengen. Veel landen, waaronder Duitsland, Frankrijk, België en Nederland, kennen milieuzones of milieustickers, zoals:

• Umweltplakette in Duitsland

• Crit’Air in Frankrijk

• milieuzones in België

• milieuzones in Nederlandse steden

Ook wanneer snelwegen gratis zijn, kan toegang tot bepaalde binnensteden dus beperkt of gereguleerd zijn.

Waar koop je vignetten?

Vignetten kun je online kopen via de officiële tolportalen van de afzonderlijke landen of via geautoriseerde tussenpersonen zoals Autopay. De service is ook beschikbaar in het Nederlands en maakt het mogelijk om vignetten voor verschillende landen op één plek te kopen.

Dat is handig, bespaart tijd en verkleint de kans op een kostbare fout, bijvoorbeeld door het kiezen van de verkeerde voertuigcategorie of geldigheidsdatum.

In welke landen betaal je bij tolstations?

Een kilometer- of trajectgebonden tolsysteem geldt onder meer in:

• Frankrijk

• Italië

• Spanje

• Kroatië

• Servië

• Portugal

• Polen

• Ierland

• Griekenland

• Turkije

• Bosnië en Herzegovina

• Noorwegen

• Noord-Macedonië

Europese landen waar tol vaak via tolstations of trajectsystemen wordt geheven:

• Bosnië en Herzegovina

• Ierland

• Portugal

• Kroatië

• Italië

• Servië

• Frankrijk

• Noord-Macedonië

• Turkije

• Griekenland

• Noorwegen

• Spanje

• Polen

Tolheffing kan hier op verschillende manieren werken:

• Klassieke tolpoorten – je betaalt contant, met kaart of via een onboard-unit bij de ingang, uitgang of een tolstation.

• Ticketsysteem – bij het oprijden ontvang je een ticket en bij het verlaten van de snelweg betaal je op basis van de gereden afstand.

• Free-flow – camera’s lezen het kenteken en berekenen de tol automatisch, zonder tolpoorten en zonder te stoppen.

• Online betaling na de rit – bij sommige free-flow-systemen moet je de tol binnen een bepaalde termijn na de rit zelf online betalen.

Steeds meer landen stappen over op systemen zonder slagbomen. Free-flow werkt al op geselecteerde trajecten in Italië, Frankrijk, Spanje en Ierland. Controleer vóór vertrek of registratie van het voertuig of het aanmaken van een online account nodig is.

Griekenland is een specifiek geval, omdat verschillende exploitanten er snelwegen beheren. Tijdens één route kun je meerdere tolstations, verschillende prijslijsten en aparte betalingen tegenkomen.

In welke Europese landen is er geen snelwegtol?

Voor personenauto’s is het gebruik van snelwegen gratis in onder meer:

• Albanië

• Andorra

• Montenegro

• België

• Denemarken

• Estland

• Finland

• Nederland

• IJsland

• Liechtenstein

• Litouwen

• Luxemburg

• Letland

• Malta

• Monaco

• Duitsland

• Rusland

• San Marino

• Zweden

• Oekraïne

• Vaticaanstad

• Verenigd Koninkrijk

In de meeste van deze landen worden aanleg en onderhoud van wegen gefinancierd uit belastingen en heffingen die in de brandstofprijs zijn verwerkt.

Let wel: geen algemene snelwegtol betekent niet dat rijden altijd volledig gratis is. In veel landen kunnen nog steeds kosten gelden voor specifieke trajecten, zoals bruggen, tunnels of veerverbindingen.

Andorra is een bijzonder geval. Er zijn daar geen snelwegen in de traditionele zin; lokale kosten hebben vooral betrekking op tunnels.

Waar gelden aanvullende trajectkosten?

Ook als er in een land geen algemene snelwegtol is of als je al een geldig vignet hebt, kun je apart betalen voor bepaalde bruggen, tunnels, bergpassen of specifieke wegtrajecten.

Dit soort trajectkosten komt in veel Europese landen voor. Je ziet ze vooral in bergregio’s, bij grote brugverbindingen en in tunnels met een belangrijke internationale functie.

Aanvullende kosten gelden onder meer in Alpenlanden, Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk en delen van de Balkan.

Voorbeelden van tol voor tunnels in Europa

• Mont Blanctunnel – Frankrijk / Italië – ongeveer 55,50–56,40 €

• Fréjustunnel – Frankrijk / Italië – ongeveer 55,50–56,40 €

• Prado-Carénagetunnel – Frankrijk – ongeveer 3,30 €

• Puymorenstunnel – Frankrijk – ongeveer 7,80 €

• Duplex A86 – Frankrijk – ongeveer 7,50–14,90 €

• Grote-Sint-Bernhardtunnel – Zwitserland – ongeveer 33,50 €

• Munt-la-Scheratunnel – Zwitserland / Italië – ongeveer 20–25 €

• Arlbergtunnel – Oostenrijk – ongeveer 13,00 €

• Felbertauerntunnel – Oostenrijk – ongeveer 13,50 €

• Tauern-/Katschbergtunnel – Oostenrijk – ongeveer 15,00 €

• Bosrucktunnel – Oostenrijk – ongeveer 7,00 €

• Gleinalmtunnel – Oostenrijk – ongeveer 12,00 €

• Karawankentunnel – Slovenië – ongeveer 9,00 €

• Kalimashtunnel – Albanië – ongeveer 5,00 €

• Liefkenshoektunnel – België – ongeveer 6,20 €

• Kiltunnel – Nederland – ongeveer 2 €

• Herrentunnel – Duitsland – ongeveer 2,50 €

• Vaðlaheiðargöng-tunnel – IJsland – ongeveer 15,50 €

Voorbeelden van tol voor bruggen en viaducten

• Pont de Normandie – Frankrijk – ongeveer 6,10 €

• Pont de Tancarville – Frankrijk – ongeveer 2,90 €

• Viaduct van Millau (A75) – Frankrijk – ongeveer 11,30–13,80 €

• Brug naar Île de Ré – Frankrijk – ongeveer 4,00–16,00 €

• Fetești–Cernavodă-brug – Roemenië – ongeveer 4 €

• Giurgeni–Vadul Oii-brug – Roemenië – ongeveer 2,20 €

• Öresundbrug – Denemarken / Zweden – ongeveer 65 €

• Storebæltbrug – Denemarken – ongeveer 31 €

Voorbeelden van bergwegen, passen en betaalde trajecten

• Grossglockner Hochalpenstraße – Oostenrijk – ongeveer 46,50 €

• Gerlospas / Gerlos Alpenstraße – Oostenrijk – ongeveer 13 €

• Brennerpas (A13) – Oostenrijk – ongeveer 12,50 €

• Sozinatunnel – Montenegro – ongeveer 2,50 €

In Zwitserland bestaan ook autotreinen door bergtunnels, waarmee je de auto per trein door een tunnel laat vervoeren. De bekendste verbinding is de Furka-autotrein, maar vergelijkbare diensten rijden ook op de Lötschberg-, Simplon- en Vereina-routes. Dit is vooral handig in de winter of wanneer bergpassen gesloten zijn.

Hoe betaal je voor snelwegen in Europa?

Hoe je snelwegtol in Europa betaalt, hangt af van het land, het type weg en het lokale tolsysteem. De meest voorkomende oplossingen zijn:

• Contant of met kaart aan de tolpoort – je stopt bij een tolstation en betaalt contant of met betaalkaart. Dit model is nog steeds gebruikelijk in landen met klassieke tolpoorten.

• Online vignetten – je koopt het vignet vóór vertrek, voert het kenteken in en kiest de geldigheidsperiode. Het vignet wordt aan het kenteken gekoppeld, dus je hoeft niets te printen of op te plakken. Gebruik officiële overheidsportalen of officiële resellers zoals Autopay.

• Free-flow-systeem – er zijn geen slagbomen of tolpoorten. Camera’s lezen het kenteken en de tol wordt automatisch berekend. Vaak is vooraf registreren of het koppelen van een betaalmethode nodig.

• Onboard-unit – een apparaat in de auto maakt automatische afrekening mogelijk en geeft vaak toegang tot snellere rijstroken.

• EETS – de Europese elektronische tolheffingsdienst maakt het mogelijk om met één apparaat en één contract in meerdere landen te rijden.

Mobiele apps worden ook steeds populairder. Daarin registreer je het voertuig en voeg je een betaalmethode toe. Tijdens de rit wordt de tol automatisch afgerekend, zonder stoppen of zoeken naar contant geld.

Populaire oplossingen zijn onder andere:

• Telepass – actief in Italië, Frankrijk, Spanje, Portugal en Kroatië

• Bip&Go – actief in Frankrijk, Spanje, Portugal en Italië, ook voor parkeerplaatsen

• Ulys – actief in Frankrijk, met uitbreiding naar Spanje, Portugal en Italië

• Epass24 – vooral bedoeld voor bestuurders in Noorwegen en Zweden

Sommige apps maken het ook mogelijk om vignetten en snelwegtickets vóór vertrek te kopen. Een voorbeeld hiervan is Autopay, waarmee je kunt controleren welke kosten op je route nodig zijn en vignetten op één plek kunt aanschaffen. Zo hoef je niet voor elk land afzonderlijk de website van de lokale operator te bezoeken. Dat is vooral handig bij reizen door meerdere landen.

Samenvatting

Tolheffingssystemen in Europa verschillen sterk per land. In sommige landen heb je een vignet nodig, in andere betaal je op basis van het aantal gereden kilometers. Daarnaast kunnen aparte kosten gelden voor tunnels, bruggen of specifieke wegtrajecten.

Een goede voorbereiding helpt boetes, onnodige kosten en stress onderweg te voorkomen. Controleer daarom vóór vertrek:

• welke regels gelden op je route

• welke vignetten of tolbetalingen nodig zijn

• welke betaalmethoden beschikbaar zijn

• of registratie van het voertuig vereist is

• of er milieuzones of stedelijke toegangseisen gelden

Handige online oplossingen zoals Autopay kunnen helpen om vignetten voor meerdere landen op één plek te kopen en de reis eenvoudiger te plannen.